„გურია თუდეის“ ვებ-გვერდზე გამოქვეყნებული სტატიის _ დაგვიანებული ბოდიში დედას _ ნათია ორმოცაძის ბლოგი: „ჩვენ გვაშინებდნენ ლალი მილიციელით და ინტერნატში გადაყვანით, რადგან იქ იყო „ცუდი“ ბავშვების ადგილი, თითებში სახაზავს გვირტყამდნენ მასწავლებლები…“ _ ფეისბუქ-ქარდს დიდი გამოხმაურება მოჰყვა. დაინტერესება 30 ათასამდე მომხმარებელმა გამოხატა, გაკეთდა 100-ზე მეტი კომენტარი. ჩვენ განსხვავებული პოზიციები შევარჩიეთ…
ლალი მუკბანიანი:
_ არავისზე ნაკლები ბავშვები არ იზრდებოდნენ სკოლა-ინტერნატში. პირიქით, კარგები და ერთმანეთის გატანა ვიცოდით. მშვენიერი იყო ყველაფერი და კიდევ არცერთ სკოლაზე ნაკლები არ იყო და ვინც შვილებს აშინებდა ინტერნატით, ძალიან დიდ შეცდომას უშვებდა. იყო მცოდნე მასწავლებლები და შესანიშნავი მოსწავლეები.
სანდრო ბახია:
_ ყოველთვის იყო და იქნება კარგად და ცუდად აღზრდილები. ახლანდელმა ახალგაზრდებმა თუ ბავშვებმაც იციან უფროსის პატივისცემა და აქვთ ყველა ის უნარი და თვისებები, რაც მათ კარგ ახალგაზრდებად გამოავლენს. ზოგიერთი კომენტარებში წერს, რომ ადრე ძალადობაში მყოფი ბავშვი თურმე ზრდილობიანები იზრდებოდნენ და ახლა თავიაუფლებაში გაზრდილი თითქოს გაუზრდელია, ეს ძალიან მცდარი წარმოდგენაა და არასწორია.
ლიანა ჩანტლაძე:
_ მერე იმ დროს რომ ზრდილობა იყო და დაფასება, ისეთი სად არის, სად დაიკარგა? დღეს ვერ მიუთითებ ახალგაზრდებს, აქეთ შემოგედავებიან.
ეკატერინა კვაჭაძე:
_ დაწერილს ბოლომდე წაკითხვა და გააზრება სჭირდება.
მაშინ მცდარი და ძალიან რთული აღზრდის მეთოდები იყო, რაც ბავშვებზე გარკვეულ ცუდ კვალს ტოვებდა. ჩვეულებრივ ამბად აღიქმებოდა და ეს რეალურად ზრდილობას ან სწორ ადამიანს კი არ აყალიბებდა, პირიქით, უდიდეს შიშს თესავდა და მონურ აზროვნებას აყალიბებდა. ბავშვები არ აღიქმებოდნენ დაბადებიდანვე პიროვნებებად და სწორეს ეგ იძლეოდა უკუჩვენებას.
რამდენი წერს, ახლა გყავთ აბა კარგი შვილებიო?
„გურია თუდეის“ ფეისბუქ-გვერდზე ნათია ორმოცაძის ბლოგს დიდი გამოხმაურება მოჰყვა
დიახ, ახლა ნამდვილად კარგები იზრდებიან, ნაკლებად ტრამვირებულები.
ჩემმა ორი წლის შვილმა იცის, სად არის ზღვარი. არას გაგება მაქსიმუმ წლის ასაკიდან უნდა ასწავლონ მშობლებმა შვილებს და ამისთვის არც დასჯაა საჭირო, არც შეშინება, არც ტრაკზე მოცხება.
აბა, დაიხარეთ ბავშვის სიმაღლეზე, აჩვენეთ, რომ გესმით მისი, მაგრამ საქციელი არ მოგწონთ. ნახავთ, მეორეჯერ არ გაიმეორებს იგივეს.
მერე უყვირეთ, შეაშინეთ და ნახავთ, იგივეს გაიმეორებს.
ჯერ ზოგიერთი მშობელია ხელახლა აღსაზრდელი.
ბებია-ბაბუები ხშირად ერევიან არასწორად შვილიშვილების აღზრდაში, უყვირიან და აძლევენ არასწორ მითითებებს, შედარებებს და საშინლად აშინებენ ხოლმე, რისი უფლებაც არ აქვთ. ისინი უკვე იყვნენ მშობლები და ჰქონდათ შანსი, ეკეთებინათ ის, რაც სწორად მიაჩნდათ.
არ არსებობს ცუდი ბავშვი. არსებობს მხოლოდ არასწორი მიდგომა!
მაცაცო ბურჭულაძე:
_ მე არასდროს არაფრით არ მაშინებდნენ… სკოლა-ინტერნატში ჩემი მეზობლები სწავლობდნენ და ვიცოდი, რომ კარგი გარემო იყო… საუკეთესო ოჯახის შვილებიც სწავლობდნენ იქ: ექიმების, პედაგოგების,სხვადასხვა სფეროში დასაქმებული ადამიანების… ლალი მილიციელი კაი დიდი ვიყავი, თვალით რომ ვნახე. ბავშვთა ოთახი თუ არსებობდა მილიციაში, რედაქციაში რომ დავიწყე მუშაობა, მაშინ გავიგე…. ცელქი და მოუსვენარი ვიყავი , მაგრამ მშობლებს არასდროს გავუროზგივარ… არც ვუცემივარ… თვალების ბრიალი კი იცოდა დედამ… და მაშინ იმ ადგილიდან გამქრალი ვიყავი… თქვენი მშობლები [წერილის ავტორს მიმართავს] საუკეთესო ადამიანები რომ იყვნენ, უფროსებისგან და მესამესკოლელებისგან ვიცი. ნათელი მათ სულებს!!
რაც შეეხება მონას, მგონი ზედმეტად დაუმორჩილებელი და რევოლუციონერი ვარ
ერთიც, რა მეთოდითაც ჩვენს დროს ისწავლებოდა სკოლებში, სულ არ იყო რუსული და საბჭოთა. კარგად გადახედეთ პედაგოგიკის ისტორიას!!
ნანა ნანავა:
_ მესმის, რომ თქვენ არავინ გცემდათ, მაგრამ ირგვლივ არც ცემა გინახიათ სკოლაში, არც უსამართლობა რამე… ეს როგორ დავიჯერო? თქვენ ირგვლივ არცერთი მოსწავლე არასდროს არ დაუსჯიათ? ამ ტექსტის ავტორიც, შესაძლოა, სულ არ წერდეს პირად გამოცდილებაზე, ზოგადად, რასაც ხედავდა ირგვლივ, იმაზე წერს იქნებ, არ გიფიქრიათ? და საერთოდ, ის რომ იმაზე უფრო დიდზე წერს, ვიდრე მხოლოდ საკუთარი ერთი ლოკალური მაგალითია, ამის მიხვედრა ძალიან ძნელი იყო? ასეთი ვიწრო აზროვნება და მხოლოდ საკუთარი მაგალითის გათვალისწინება, როგორ ფიქრობთ, სწორია?
ლალი ხუხუნაიშვილი:
_ არავინ მცემდა, არავინ ჯოხს არ მირტყამდა, ცეკვაზეც დავდიოდი და მუსიკაზეც. მოუმზადებლად ჩავაბარე სოფლელმა გოგომ ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე!
ლადიკო ჩხაიძე:
_ სამწუხაროდ ეს მწარე მოგონება არსებობს. ასეთი და მსგავსი ფაქტები ძალიან ბევრია, რომლის გახსენებაც კიდევ ერთხელ გვამცნობს, რომ ძალადობით და შიშით გაზრდილი თაობა მონობას იოლად ეგუება. დიდება თავისუფლებას, მაგრამ არა უზრდელობას, თავხედობას… დასჯას და ფიზიკურ შეურაცხყოფას პირუტყვსაც ნუ მიაყენებთ, არათუ ადამიანს, რომელსაც შეიძლება რაიმე შეეშალა. მას ხომ უფალი პატიობს და შენ უფალზე დიდი ხარ?
ნინიკო მშვიდობაძე:
_ საინტერესოა, ქალბატონ ლიას რომ წაეკითხა, რას ეტყოდა შვილს? არავის გავუზრდივარ მონად, მონად ზოგადად, არ ზრდიან, იყო მონა ან თავისუფალი – ეს არჩევანია, ადამიანის ნებაა და არა აღზრდის შედეგი. ამ ოპუსის ავტორს გულწრფელად ვურჩევდი „სწავლა მოსწავლეთა“ სულ მისხალ-მისხალ დაეზეპირებინა
მიმოზა ქურიძე:
_ მე არ ვიცი ამ ქალბატონს რატო ზრდიდნენ ასე სასტიკად, მაგრამ მე პირადად ჩემს ცხოვრებაში არ მახსოვს ჩემთვის ან მშობელს ან მასწავლებელს ხელი დაერტყას და ვინმეს შევეშინებინეთ ლალი მილიციელით და ინტერნატით. არც ცეკვის მასწავლებლისგან მახსოვს როზგი და არც მუსიკის. დღეს ნეტა იყოს ის ბავშვთა ოთახი და ისეთივე ლალი მილიციელი, იქნებ ვინმესი ან შიში ან რიდი ჰქონოდა ახალგაზრდების ნაწილს.
მაია ჩხაიძე:
_ კარგი მოსწავლე ვიყავი და პირადად მე არავინ მაშინებდა „ლალი მილიციელითა“ და სკოლა-ინტერნატით, მაგრამ მესმოდა, როგორ ხორციელდებოდა (განსაკუთრებით ბიჭებზე) მუქარა. გადმოცემით ვიცი, რომ სულ სხვა სიტუაცია იყო მილიციაში, როდესაც ბავშვთა კაბინეტს საზოგადოებისათვის საყვარელი პოეტი – ჯემალ დობორჯგინიძე ხელმძღვანელობდა. აღსანიშნავია მისი ჰუმანური დამოკიდებულება ბავშვთა მიმართ. ისიც კარგად ვიცი, ბინძური ინტრიგების წყალობით, დიდი ძნელბედობის ჟამს, როგორ დაითხოვეს იგი მაშინდელი მილიციიდან. ბატონი ჯემალი წლების განმავლობაში მუზეუმის თანამშრომელი გახლდათ და დეტალურად მიყვებოდა საკუთარი ცხოვრებისა და შემოქმედების შესახებ ბევრ საინტერესო, ხშირად სევდიან ამბავს.
ნონა სივსივაძე:
_ ახლა გყავთ უკეთესი, თავისუფლად აღზრდილი თაობა, უფროსი არ იციან და უმცროსი. ზუსტადაც რომ რეჟიმი სჭირდება ყველაფერს, არა ის ჯობია, რას არ აკეთებენ არასრულწლოვანები და ხელსაც ვერ ახლებ, იმიტომ რომ კანონი იცავს, ზუსტადაც რომ საჭირო იყო, როგორც ამბობთ, ლალი მილიციონერი, ვინც აშავებდა იმას ეშინოდა, აბა უდანაშაულოს რატომ უნდა შინებოდა?
რუსუდან ჭელიშვილი
_ არავინ გვაშინებდა, რაც შეეხება ინტერნატს, ვიცოდით, რომ იქ მშობლებდაკარგული ბავშვები იზრდებოდნენ და რაღაცნაირი სიბრალული გვქონდა. არც ჭურჭლის გატეხვა იყო ტრაგედია და დაცემულს, მუხლგადატყავებულებს მოქოთქოთე ბებიების და თბილგულიანი, შეშფოთებული დედების იოდიანი ბამბის სიმწარეს მათი სულისშებერვა აქარწყლებდა. შიში არა, სიყვარული, სითბო და სიკეთის ქმნის შეგონება იყო აღზრდის პირველი საფეხურები ოჯახში თუ სკოლაში და ეს იყო ადამიანებად ჩამოყალიბების პირველი ინსტიტუტები. შემდეგ კი სოციუმი, სადაც გიწევდა ცხოვრება და განვითარება.
ნათი/ვასი:
_ მაგიტომ გამოვედი ცეკვიდან. დაშინებული ვიყავი, ვხედავდი ცეკვის მასწავლებელი როგორ ყვიროდა და რაღაც გასაღებზე ეკიდა, რავი, რა ჯანდაბა იყო, რაღაც წვეტიანი და ბავშვებს არჭობდა ფეხებზე. ჩემამდე არ მოსულა, მაგრამ ისეთი შიში ჩამიჯდა, რაღა ცეკვა, დანახვა მეშინოდა. პირველ კლასში ვიყავი ან მეორეში…
ქეთი ნადარეიშვილი:
_ ახლანდელი თაობა ჯობია?! პედაგოგი მოკლეს ცემით… ცემას რას უძახით, ცოტა ყურის აწევას?! მოსწავლე მოსწავლეს არ ჰგავს, გაუზრდელია და პედაგოგს რომ შეაფურთხებს, აი ამისთვის იყო ქალბატონი ლალი პოლიციელი, რომელიც ყველაზე ძალიან მიყვარს, საუკეთესო ადამიანი.
სანი სანი [პაკიპუკა]:
_ ლალი მილიციელის მეშინოდა, მაგრამ მიყვარდა და მიყვარს, უსაყვარლესი ქალბატონია. მე ვარ ინტრნატში ნამყოფი, ასევე მაგ იტერნატში ფილმი გადავიღეთ ბატონი გია ქურიძის ინიციატივით, უფალმა ნათელში ამყოფოს მისი ლამაზი სული. მე, ლეო ჩერქეზია, ვირუბოვი ზურა და რამდენიმეს სახელი არ მახსოვს, მთელ საქართველოში I ადგილი ავიღეთ. ასევე ცემა-ტყეპას რაც შეეხება, არ მახსოვს ობოლთა თავშესაფარი იყო მაშინ, მის მერე აირია სისტემა, დღეს ბიზნესია. მე ხელს არავის ვადებ, მაგრამ გავლილ წუთებს ვიხსენებ, ქალბატონი ნინო ძიძიგური ჯერ ყველას დედა იყო, შემდეგ დირექტორი.
რევაზ ჩხაიძე:
_ სისტემა იყო დასაწვავი და არა პიროვნებები… ახლაც ასწავლიან ის პედაგოგები, ვინც მაშინ თმის „აწიწკვნას“ ადვილ დასჯად თვლიდა… შეიცვალა სისტემა და შევიცვალეთ ჩვენც.
თინათინ პაქსაშვილი:
_ „ცუდი“ ბავშვები არ არსებობენ, არსებობს ცუდი პირობები, სკოლა-ინტერნატმა ქვეყნის სხვადასხვა კუთხეში, ბევრი კარგი ახალგაზრდა აღზარდა.
ნაზიბროლა მილორავა:
_ ზოგიერთებს რაღაცების დამალვა სურთ… ზოგი გვევლინება, თითქოს ისეთი ბეჯითი იყო, ვარსკვლავებს წყვეტდა და უცხო არის მისთვის ეს პრობლემა. მას იქნებ არ სცემდნენ, მაგრამ ვერ დავიჯერებ, ეს პრობლემა არ იყო იმ სკოლაში. არც მე მირტყამდნენ, მაგრამ ვიყავი იმ პრობლემების მომსწრე და მაყურებელი, როგორ სცემდნენ ბავშვებს, შიშისგან ენა გვებმოდა. ეს იყო დიქტატურა, საუკეთესო მოსწავლეც კი გახდებოდა ხოლმე ამ პრობლემის წინაშე, მაგრამ ამაზე თვალებს ხუჭავდნენ დირექტორიც და მშობლებიც. იყო ასეთი დრო და ნუ გაიკვირვებთ, არ ვართ არცერთი უცხო პლანეტიდან მოსულები. განა არ გინახიათ პანღურით გამოგდებული ბიჭები, ან აცრემლებული ბაკებაწიწკნილი გოგოები? აბა, გაბედოს ახლა ვინმემ ასეთი მოქცევა.
არ ვამბობ, რომ უზრდელობა მოსაწონია და არ უნდა დასაჯო, მაგრამ მაშინ გაკვეთილის არცოდნის გამო შეეძლოთ ეს გაეკეთებინათ, სასტიკი მოპყრობა იმ ბავშვებს, ვისაც წინა შაბათ-კვირას ქორწილში დალანდავდა ვინმე, ვისაც ეკალას, ჩაის, ტრიფოლიატის თესლის გეგმა ვერ შეესრულებინათ და ასეთი რამდენიც გინდათ… ეს იყო პიკი დესპოტიზმის და რუსული გადმონაშთი.
