„გალა“ _ ასე შეარქვეს თემურ ფირცხალაიშვილს, ლანჩხუთელ პოეტს, რომლის ხმაშიც გალაქტიონ ტაბიძის სევდიან ჰანგს ხედავდნენ…
ამბობენ, რომ ეს მეტსახელი შემთხვევით არ გაჩენილა. თემური, როგორც პოეტი, განსაკუთრებული სიყვარულით კითხულობდა გალაქტიონის „მთაწმინდის მთვარეს“ _ იმავე ემოციითა და შინაგანი განცდით, თითქოს ლექსის ყოველი სიტყვა საკუთარი სულიდან ამოდიოდა.
ზოგჯერ ერთი ლექსის წაკითხვაც საკმარისია, რომ ადამიანში მთელი პოეტური სამყარო დაინახო… თემურ ფირცხალაიშვილის ხმაში, მის მანერასა და პოეზიისადმი დამოკიდებულებაში იგრძნობოდა ის სიღრმე და სევდა, რომელიც დიდ პოეტებს ახასიათებთ.
თემურ ფირცხალაიშვილის ლექსებში იყო ის, რაც მკითხველს გალაქტიონის სამყაროს ახსენებდა _ ღრმა განცდა, შინაგანი ტკივილი, მარტოობის სევდა და ამავე დროს, სიყვარულის დაუოკებელი სურვილი.
მისი ცხოვრება ხანმოკლე აღმოჩნდა, მაგრამ პოეტის ბედი ხშირად წლებით კი არა, დატოვებული კვალით იზომება. თემურ ფირცხალაიშვილმა მხოლოდ 44 წელი იცხოვრა, თუმცა დატოვა სტრიქონები, რომლებიც დღესაც ცოცხლობს და ადამიანების გულამდე მიდის.
თემურ ფირცხალაიშვილი დღეს 65 წლის გახდებოდა. მძიმე ცხოვრების გზა გაიარა _ ახალგაზრდა ასაკში დაკარგა მშობლები, ტრაგიკულად დაეღუპა ძმა, ხოლო თავად 44 წლის ასაკში, თირკმლის უკმარისობის შედეგად გარდაიცვალა.
პოეზია სულის ენაა… სიტყვა, რომელიც დროს უძლებს და ადამიანის გულში სამუდამოდ რჩება. ლანჩხუთის შემოქმედთა მუზეუმის ფეისბუქ-გვერდზე გამოქვეყნდა ემოციური წერილი:
„20 ივლისი ჩვენი მუზეუმის, ჩვენი ტაძრისა და კერის სულის ჩამდგმელის, გამორჩეული ქართველი პოეტის, თემურ ფირცხალაიშვილის დაბადების დღეა. იგი იყო ადამიანი, რომლის გულიც სიცოცხლის ბოლო წუთამდე პოეზიასა და ხელოვნებაზე ცემდა. მხოლოდ 44 წელი იცოცხლა, თუმცა დატოვა წარუშლელი კვალი _ უამრავი ემოციითა და სიყვარულით სავსე სტრიქონები.
მისი უდიდესი სურვილისა და ანდერძის თანახმად, 2011 წელს, მისივე სახლში გაიხსნა შემოქმედთა მუზეუმი. დღეს ეს სივრცე კვლავ აგრძელებს იმ დიდ მისიას, რაც თემურს ასე ძალიან ეწადა _ იყოს თავშესაფარი, აღიარება და შთაგონების წყარო ლანჩხუთელი და ლანჩხუთური ფესვების მქონე ყველა შემოქმედი ადამიანისთვის.
იმიერში ვულოცავთ ამ ლამაზ დღეს! ლანჩხუთს მუდამ ახსოვს თავისი პოეტი, რომელმაც წარუშლელი და მარადიული სიტყვები დატოვა: „მიყვარდით, მიყვარხართ, მეყვარებით!“
ზოგჯერ ერთი ფრაზაც საკმარისია იმისთვის, რომ ადამიანის მთელი ცხოვრება და მისი შინაგანი სამყარო დაინახო…
თემურის დაკრძალვა | ქ. ლანჩხუთი, 2005 წ.
თემურ ფირცხალაიშვილის პოეზიაში იგრძნობა მარტოობა, ტკივილი, სევდა, მაგრამ ამავე დროს _ ადამიანური სითბო და სიყვარულის დიდი სურვილი.
„საღამოა. მთებს გავცქერი შენისლულებს,
ხვალე უნდა უსათუოდ დავიღუპო.
დალოცვილო, ერთი თხოვნა შემისრულე:
მეკუბოვეს შეუკვეთე შავი კუბო.
მერე მშვიდად ჩაატარე პროცესია
(კაცს დამმარხავ არაფერში გამოსადეგს).
მარტოსულთა დავიწყება რომ წესია,
მეც საკუთარ მაგალითზე გამოვცადე.
საბოლოოდ კითხვა ესე მებადება:
ჩემნაირნი ცხოვრებაში რას ელიან?
როცა სულში უსაშველოდ შეღამდება,
ქვეყნად ყოფნა უდიდესი სასჯელია“.
გალა წავიდა, მაგრამ მისი სიტყვები დარჩა _ როგორც ჩუმი საუბარი პოეტისა, რომელიც დროს აღარ ემორჩილება.
მისი ლექსები მხოლოდ სიტყვები არ არის _ ეს არის ადამიანის გულიდან ამოსული ხმა, რომელიც საკუთარ ტკივილს სამყაროს უზიარებს.
პოეტი ხშირად მაშინაც ესაუბრება ადამიანებს, როცა თავად უკვე აღარ შეუძლია საუბარი… მისი ხმა კი სტრიქონებში აგრძელებს ცხოვრებას.
უკვე 20 წელი გავიდა მისი გარდაცვალებიდან, თუმცა მისი სიტყვები კვლავ ცოცხლობს. მისი საფლავის წარწერაც მისივე გულიდან ამოსული მიმართვაა:
„მიყვარდით, მიყვარხართ, მეყვარებით!“
მისი მეგობარი ეთო ჭყონია წერს:
„ისევ გვახსოვხარ… ისევ ისე უსაშველოდ გვენატრები… მოვალთ შენს საფლავზე, ცოტას დავლევთ, მოგიგონებთ და შენ კი იქვე იქნები… ჩუმად და შენებურად ჩაიღიმებ… გაგვახსენდება ძველი დრო… ჩვენი სიგიჟეები, ლექსები… მეგობრობა და სიყვარული…
და ასე იქნება იქამდე, სანამ ჩვენ, თითოეული მათგანი არ დავხუჭავთ თვალებს და არ შემოგიერთდებით…“
ირგვლივ ქარი… ბობოქარი ზღვები…
მძიმე ფიქრით ნაწამები სახე..
ახლა უფრო იშვიათად ვყვები,
რაც ამქვეყნად გაჭირვება ვნახე.
დავდიოდი მტვრით დაფარულ გზებზე,
ღრმა ტკივილი ვეღარაფრით ვძლიე,
ყველაფერი როგორ გითხრა ჩემზე,
ვიცი, გული გეტკინება ძლიერ“.
ნამდვილი პოეზია დროის საზღვრებს არ ემორჩილება. ის რჩება მაშინ, როცა ადამიანი ფიზიკურად აღარ არის ჩვენთან.
„ღამე ყორანივით შავი,
უფრო ნერვიული ხველა.
ყველამ დამანებეთ თავი!
თავი დამანებეთ ყველამ!
ხშირად ვიხედები უკან,
ნისლი გაწოლილა მთებზე.
ჩემზე ნერვიულობთ ნუღარ!
ნუღარ ნერვიულობთ ჩემზე!
დაუნდობელია დრო კვლავ,
ბედი ხელუკუღმა მცემდა.
ჩემთან ნუღარავინ მოხვალთ!
მოხვალთ ნუღარავინ ჩემთან!
ღამე ყორანივით შავი,
უფრო ნერვიული ხველა.
ყველამ დამანებეთ თავი!
თავი დამანებეთ ყველამ!“
ამ სტრიქონებში ჩანს პოეტის შინაგანი ბრძოლა _ სევდა, მარტოობა, დაღლა, მაგრამ ასევე გულწრფელობა, რომელიც მკითხველამდე ათწლეულების შემდეგაც აღწევს.
თემურ ფირცხალაიშვილის შემოქმედება ლანჩხუთის კულტურული მემკვიდრეობის ნაწილია. მისი სიტყვები კვლავ ახსენებს ყველას, რომ ხელოვნება და პოეზია ადამიანის სიცოცხლის გაგრძელებაა.
ადამიანი მიდის, მაგრამ სიტყვა რჩება… და ზოგჯერ სწორედ სიტყვა ხდება ის გზა, რომლითაც ჩვენ კვლავ ვხვდებით იმ ადამიანებს, რომლებიც გვიყვარდა.
