„წუხელ გავედი სასაფლაოზე და მამაჩემი აღარ დამხვდა“ _ გიორგი კეკელიძის ფიქრები ბავშვობიდან, „სხვანაირია სასაფლაოდ სოფელში ყოფნაც“ და კოწია უსტის „აღდომას გილოცავ!“
გურული მწერალი გიორგი კეკელიძე სოციალურ ქსელში ხშირად აქვეყნებს ისტორიებს ბავშვობიდან თუ დღევანდელობაზე. ყველა ემოციური და სულში ჩამწვდომია. ჩვენ ოთხი შევარჩიეთ _ მამაზე, სოფელზე, აღდგომაზე… *** თუ რამე მენატრება, მენატრება წვიმის ცქერა სოფელ ზემო სურებში, ჩემი პატარა სახლის ხის აივნიდან. გაზაფხულის არეულ დღეებს, ყველაზე მეტად ეს ოდნავი, ნოტიო სიცივე და ბაბუაჩემის ჯემპრი უხდება, ბებია რომ მომაცმევს […]
„წითელ პარასკევს ბებია უჩვეულოდ, გვიან ადგებოდა, ვიცოდით, ამ დღეს არ ლაპარაკობდა, უბრად იყო“ _ ზურა შევარდნაძის გურული ამბავი
გურული მებაღე ზურა შევარდნაძე წითელ პარასკევთან დაკავშირებულ ბავშვობის ამბებს ისხსენებს: „წითელ პარასკევს ბებია უჩვეულოდ, გვიან ადგებოდა, ვიცოდით ამ დღეს არ ლაპარაკობდა, უბრად იყო. თმებს არ დაიხვევდა, ფუყედ დაიპწნიდა და მხოლოდ ამ დღეს გვინახავს მისი გაშლილი, შევერცხლილი თმა თალხი, გახუნებული ცახოცის ქვეშ. მხოლოდ ამ დღეს არ გააკეთებდა სადილს და არც ერთად ვისადილებდით. მარხვას არასდროს ინახავდა, ყველს […]
„გურიაში ნამდვილი ზამთარი თებერვალში იცოდა… პირველად უკაცო და ქვრივების სახლებს მიხედავდენ, სირცხვილად ითვლებოდა მთელი სოფლისთვის დაუთოლავობით სახლის დანგრევა და ამიტომ“
გურიაში ნამდვილი ზამთარი თებერვალში იცოდა. დეკემბერში ერთი ჩამოთოვა, ჩამოთოვდა მაღალ საყორნიას, ბახმაროს, გომისმთას და ჩვენთან, ბარის სოფლებში გამოიდარებდა. მეორე ცდაზე, მაღალ მთებს დაამატებდა, ტოლების კალთებს ჩამოათეთრება და ისევ გამოიდარებდა. მესამე გზობა მთლად მოგვიახლოვდებოდა და აგერ უკანავას, მთისპირის, ვანისქედის, მეწიეთის და ჭაჭიეთის თავამდე მოვიდოდა სითეთრე. აშიშხათდებოდა, გათბა ცეხლი, ახლა ჩვენთანც დაყრის არ აგვცდებაო, იტყოდა ბაბუა. ისე […]
„გურიაში მიაჩნდათ, რომ ასე შემკობილი ჩიჩილაკი ნაყოფიერებას უბედებდა ოჯახს“ _ ტრადიციები „ტაბერნე აცანიდან“, სადაც მეშვიდე თაობამ მოანთო 200-წლოვან სამზადისში კერიაზე ცეცხლი
კალანდა, 14 იანვარი გურიასა და სამეგრელოში ახალი წლის დღესაწაულია, რომელიც მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან და ნიშნავს თვის პირველ დღეს, ხოლო სვანეთსა და ლეჩხუმში _ ახალი წლის წინა დღეს. ჩვენთან, გურიაში მეტ-ნაკლები ინტერპრეტაციით დღემდეა შემონახული კალანდასთან დაკავშირებული რიტუალი და წეს-ჩვეულებები. ფაქტი კი ერთია _ რაც დრო გადის, გურული კალანდის რიტუალის მიმართ ინტერესი იზრდება, განსაკუთრებით ტურისტების მხრიდან, როგორც […]
„ასი დედალი, ასი მამალი, ასი მისი მოჩხოროზი…წროულს შენ იმედად ვარ, არ დამაღალატო, ნენა, უნდა მიფეხადო, დამიპურო ქათამი და საყოლი“ _ ფეხადობა გურიაში
გურიაში კალანდის, შობის და საახალწლო ამბვებს შორის ერთერთი მთავარი რიტუალი ფერხვა და ფეხადობაა. ფეხადად ბებია რომელიმე მეზობლის, ნათესავის, ახლობლის ჯანმრთელ, ფერხორციან, ენაწყლიან ბაღანას შეარჩევდა და შეუთანხმდებოდა წინდაწინ: „წროულს შენს იმედად ვარ, დედმამიანი ხარ, არ დამაღალატო, ნენა, შენ უნდა მიფეხადო, დამიპურო ქათამი და საყოლი“. ქსენია ბებია და შალიკო ბაბუა ყოველთვის მე მირჩევდნენ, ვერიჩქა ბებია და კარლო […]
„იმ ღამეს თოფი არავის უსვრია, ოთხასკომლიან სოფელში თავს არავინ მისცა უფლება, ხმაურით შეგებებოდა ახალ წელს…“ _ ზურა შევარდნაძე
გურული იუმორისტი, ცნობილი მებაღე ზურა შევარდნაძე სოციალურ ქსელში ემოციურ პოსტს აქვეყნებს: „ ჯერ კიდევ სტუდენტი ვიყავი, ახალი წლის წინა დღეები იდგა, ჩავაბარე სემესტრის გამოცდები და სოფელში წავედი. ყველა სახლში, ჟრიამული და სამზადისი დამხვდა, ყველა ახალ წელთან შესახვედრად ემზადებოდა. კალანდამდე ორი დღით ადრე, მოულოდნელად გარდაიცვალა ჩემი ახალგაზრდა ბიძა, ნიკო შევარდნაძე, მეხის გავარდნა იყო ეს ჩვენთვის ყველასთვის, […]
„დოღის მერე ძეწკვივით აეწყობოდა ქვეშაგების ბარდნებიანი და ფოტებიანი მანქანები, გულმოდგინედ ჩავრაზავდით ყავრით დახურული, ბარჯგებზე შემდგარი პატარა ხის სახლების დარაბებს, კარებს და შინ ვბრუნდებოდით“
გურული მებაღე ზურა შევარდნაძე მორიგჯერ თავის ბავშვობაში გვამოგზაურებს _ ამჯერად, ბახმაროს დოღს და ფერიცვალებას იხსენებს: ფერცვალობას ყოველთვის ბახმაროზე ვიყავით. წინა საღამოს ბაბუა ამოგვაკითხავდა, მორჩილი, ხის თავდაჭედილი ყუთით სასელა და თავრეჯულა მსხალს, გულა პამიდორს, ხორკლიან ფორჩხის კიტრებს, კორკიმელს და ოტურს ამოგვიტანდა. 19-ში დილიდან აივსებოდა, აჟრიამულდებოდა ბახმარო, დოღი ბახვისწყლის ჭალაში ნაშუადღევს გაიმართებოდა. ვაკიჯვრის და უჩხუბის მხარეს ფერდებზე […]
„წითელ პარასკევს ბებია უჩვეულოდ გვიან ადგებოდა, ამ დღეს არ გააკეთებდა სადილს და არც ერთად ვისადილებდით“ _ ზურა შევარდნაძე
გურული მებაღე, საქართველოში ყველაზე ცნობილი გარდენიას მფლობელი ზურა შევარდნაძე მორიგ ეპიზოდს იხსენებს გურიაში გატარებული ბავშვობიდან: „წითელ პარასკევს ბებია უჩვეულოდ, გვიან ადგებოდა, ვიცოდით ამ დღეს არ ლაპარაკობდა, უბრად იყო. თმებს არ დაიხვევდა, ფუყედ დაიპწნიდა და მხოლოდ ამ დღეს გვინახავს მისი გაშლილი, შევერცხლილი თმა თალხი, გახუნებული ცახოცის ქვეშ. მხოლოდ ამ დღეს არ გააკეთებდა სადილს და არც ერთად […]
„ჩემს ბავშვობაში, გურიაში სჯეროდათ, რომ დიდ ხუთშაბათს მიწაში ჩაყრილი თესლი ერთი ასად ამოდის და ჩხირიც დაარჭო, განედლდება“ _ ზურა შევარდნაძე
გურული მებაღე, საქართველოში ყველაზე ცნობილი გარდენიას მფლობელი ზურა შევარდნაძე სოციალურ ქსელში წერს, _ „ჩემს ბავშვობაში, გურიაში სჯეროდათ, რომ დიდ ხუთშაბათს მიწაში ჩაყრილი თესლი ერთი ასად ამოდის და ჩხირიც დაარჭო, განედლდება“. „ამიტომ თესლებს მანამდე დავახარისხებდით და მოვიმარაგებდით, დასარგავსაც ამ დღისთვის შევინახავდით. თავსხმა და დელგმაც რომ ყოფილიყო, უსათუოდ დავთესავით და დავრგავდით. “ჩულქებში” გამოკონილ თესლებს რომ ყრიდა ბებია […]
„ამ ღამეს ჭინკები სოფელ-სოფელ დადიან და თუ დეინახეს, რომე არ ანთია ცეხლი, მეივლიენ და…“ _ როგორ აღნიშნავდნენ ლამპრობას გურიაში
ყველაზე ცნობილი „გარდენიას“ დამაარსებელი ზურა შევარდნაძე გურულ ამბებს ხშირად იხსენებს. გთავაზობთ მის ერთ-ერთ ჩანახატს, რომელიც ლამპრობას ეძღვნება: „2 თებერვლის ღამეს ბავშვობაში ძლიან ველოდებოდით. ეს ღამე განსაკუთრებული ღამეა გურიაში, გურულები ლამპარს ანთებენ და ამ რიტუალს ჩვეულებრივად ლამპრობას ვეძახით. ბაბუა დილიდან ჩაალბობდა ნავთიან გობში საგანგებოდ ამ დღისთვის გადანახულ, მსხვილ ნაგულებს, აკაციის გრძელ ჯღას კანს გააცლიდა და ნავთით […]
